18 grudnia instytucje Unii Europejskiej – Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej (reprezentująca państwa członkowskie) oraz Komisja Europejska – podpisały wspólną deklarację dotyczącą priorytetów legislacyjnych UE na 2026 rok. Poniżej przedstawiamy w skrócie opis każdego z nich.
 

Odporność – nowa era europejskiej obronności i bezpieczeństwa

Unia Europejska zapowiada intensyfikację współpracy oraz mobilizację inwestycji w celu zwiększenia odporności infrastruktury krytycznej oraz gotowości obronnej do 2030 roku. Kluczowe znaczenie ma rozwój wspólnego rynku produktów i technologii obronnych, wzmocnienie europejskiej bazy technologicznej i przemysłowej oraz zapewnienie interoperacyjności i kluczowych zdolności obronnych państw członkowskich.

Działania obejmują również ochronę infrastruktury krytycznej, wzmocnienie granic zewnętrznych UE, poprawę mobilności wojskowej oraz zwalczanie przestępczości zorganizowanej. UE deklaruje dalsze wsparcie dla Ukrainy oraz kontynuację działań zmierzających do ograniczenia zależności od rosyjskich surowców energetycznych.
 

Konkurencyjność – trwały dobrobyt i uproszczenie

Unia Europejska wzmacnia działania na rzecz usuwania barier ograniczających konkurencyjność gospodarki, w szczególności poprzez ambitny program upraszczania przepisów, ułatwienie dostępu do kapitału, obniżanie kosztów energii, stymulowanie inwestycji oraz wspieranie badań naukowych i innowacji. Istotnym celem pozostaje pogłębianie jednolitego rynku.

W deklaracji podkreślono również dążenie do budowy rzeczywistej unii energetycznej do 2030 roku oraz realizację sprawiedliwej, zrównoważonej i konkurencyjnej transformacji energetycznej. UE zamierza wzmacniać suwerenność technologiczną i bezpieczeństwo gospodarcze poprzez ograniczanie strategicznych zależności oraz rozwój europejskiego przywództwa technologicznego.
 

Pozostałe priorytety legislacyjne UE na 2026 rok

  • Wzmocnienie społeczeństw, europejskiego modelu społecznego i jakości życia
  • Kompleksowe podejście do zarządzania granicami i migracją
  • Ochrona demokracji oraz przestrzeganie wartości UE
  • Wykorzystanie globalnego wpływu UE oraz rozwój partnerstw międzynarodowych

W deklaracji wskazano także wnioski ustawodawcze, które mają być traktowane priorytetowo w 2026 roku.

System dla innowacyjnych przedsiębiorstw (tzw. „28. reżim”)

Inicjatywa mająca na celu stworzenie uproszczonych ram prawnych dla innowacyjnych firm działających transgranicznie w UE, w tym poprzez ułatwienia regulacyjne, lepszy dostęp do finansowania oraz wsparcie innowacji na jednolitym rynku.
 

Pakiet motoryzacyjny (Automotive Package)

Pakiet działań legislacyjnych wspierających konkurencyjność europejskiego sektora motoryzacyjnego, w tym transformację w kierunku elektromobilności, zrównoważonego rozwoju oraz innowacji technologicznych.
 

Ustawa o lekach krytycznych (Critical Medicines Act)

Inicjatywa ukierunkowana na zapewnienie bezpieczeństwa dostaw kluczowych leków w UE, ograniczenie zależności od państw trzecich oraz wzmocnienie europejskiego przemysłu farmaceutycznego.
 

Europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań (European Affordable Housing Plan)

Plan polityczny mający na celu poprawę dostępności mieszkań w UE, wsparcie budownictwa społecznego oraz przeciwdziałanie kryzysowi mieszkaniowemu.
 

Pakiet dotyczący sieci europejskich (European Grids Package)

Inicjatywa zmierzająca do modernizacji i rozbudowy europejskiej infrastruktury energetycznej, w szczególności sieci przesyłowych i dystrybucyjnych energii elektrycznej, z uwzględnieniem rozwoju sieci wodorowych oraz infrastruktury dla CO₂.
 

Pakiet dotyczący sprawiedliwej mobilności pracowników (Fair Labour Mobility Package)

Celem pakietu jest zapewnienie uczciwych warunków pracy w UE, przeciwdziałanie nadużyciom oraz wzmocnienie zasad swobodnego przepływu pracowników.
 

Propozycje sektorowe w ramach wieloletnich ram finansowych (Multiannual Financial Framework)

Dodatkowe inicjatywy legislacyjne związane z nowymi wieloletnimi ramami finansowymi UE na lata 2028–2034, obejmujące m.in.:

  • Program na rzecz jednolitego rynku i ceł (Single Market and Customs Programme)
  • Program „Sprawiedliwość” (Justice Programme)
  • Program badań naukowych i szkoleń Euratom (Euratom Research and Training Programme)
  • Instrument na rzecz współpracy w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i likwidacji obiektów jądrowych (Instrument for Nuclear Safety Cooperation and Decommissioning)

 

Rozporządzenie w sprawie powrotów (Return Regulation)

Propozycja mająca na celu usprawnienie procedur powrotowych wobec osób nielegalnie przebywających na terytorium UE oraz wzmocnienie współpracy z państwami pochodzenia.
 

Unia oszczędności i inwestycji (Savings and Investment Union)

Zestaw inicjatyw służących zwiększeniu poziomu inwestycji w UE, poprawie dostępu do kapitału oraz wspieraniu długoterminowego wzrostu gospodarczego.
 

Propozycje dotyczące uproszczenia (Simplification Proposals)

  • Pakiety typu „Omnibus” dla MŚP i small mid-caps, w tym w obszarze cyfryzacji
  • Pakiety wzmacniające gotowość obronną UE
  • Uproszczenie regulacji dotyczących produktów chemicznych
  • Pakiety dotyczące technologii cyfrowych, w tym sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwa i danych, ukierunkowane na wsparcie innowacji przy jednoczesnej ochronie użytkowników

Wspólna deklaracja Parlamentu Europejskiego, Rady UE i Komisji Europejskiej nie ma charakteru aktu prawnie wiążącego, lecz stanowi polityczne zobowiązanie instytucji do nadania określonym inicjatywom wysokiego priorytetu w procesie legislacyjnym w 2026 roku.