Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz PARP uruchamiają nowy instrument finansowy — Fundusz Pożyczkowy FENG. Dzięki niemu polskie firmy otrzymają od 2,5 do 15 mln zł na inwestycje w cyfryzację, robotyzację oraz zieloną transformację bez konieczności sięgania po klasyczne dotacje. Część pożyczki będzie można umorzyć, a oprocentowanie ma wynieść zaledwie 0,5 proc. rocznie.
 

Cyfryzacja, automatyzacja i zielona transformacja przestają być dla polskich firm wyborem, a stają się pilną koniecznością. Rosnące koszty pracy, presja konkurencyjna oraz regulacje środowiskowe sprawiają, że przedsiębiorstwa muszą inwestować w nowoczesne technologie szybciej niż dotychczas. Odpowiedzią na te wyzwania ma być nowy Fundusz Pożyczkowy FENG, który zostanie ogłoszony w styczniu 2026 roku.
 

Pożyczka zamiast dotacji

W przeciwieństwie do klasycznych konkursów dotacyjnych FENG stawia na preferencyjne pożyczki, które – dzięki niskim kosztom finansowania i możliwości częściowego umorzenia – mają zachęcić firmy do inwestycji w cyfryzację i automatyzację oraz gospodarkę obiegu zamkniętego. Wyłączone zostały projekty dotyczące poprawy efektywności energetycznej, gdyż fundusz ma wspierać głębsze zmiany procesowe i technologiczne. Pożyczki będą dostępne dla mikroprzedsiębiorstw, sektora MŚP oraz dużych firm prawie z całej Polski niezależnie od branży. Prawie, ponieważ pomoc regionalna w regionach rozwiniętych (mazowieckie stołeczne, dolnośląskie i wielkopolskie) jest ograniczona dla dużych przedsiębiorstw.
 

Harmonogram i rodzaje projektów

Przedsiębiorcy muszą jeszcze poczekać na start programu. Nabór wniosków dla firm ruszy w II kwartale 2026 r. i potrwa do końca 2028 r. Zakres projektów, które będzie można sfinansować z pożyczek FENG, dotyczy dwóch głównych obszarów.

W części cyfrowej obejmuje m.in. wdrażanie nowoczesnych systemów zarządzania produkcją i logistyką, cyfryzację procesów projektowych, automatyzację zbierania i analizy danych, a także wykorzystanie technologii takich jak Internet Rzeczy, sztuczna inteligencja czy chmura obliczeniowa. Fundusz ma również wspierać robotyzację – zakup robotów przemysłowych, zautomatyzowanych linii produkcyjnych czy autonomicznych pojazdów transportowych.

Drugim obszarem jest komponent środowiskowy. Przedsiębiorcy będą mogli sfinansować modernizację procesów produkcyjnych w celu ograniczenia ilości odpadów, przebudowę linii technologicznych umożliwiających zamknięcie obiegu surowców, zakup maszyn do recyklingu i odzysku materiałów, a także wdrażanie rozwiązań ograniczających zużycie wody. Fundusz wspiera również ekoprojektowanie produktów i opakowań oraz narzędzia cyfrowe pozwalające śledzić cały cykl życia produktu.
 

Warunki finansowe

Największym atutem nowego instrumentu są warunki finansowe. Kwoty pożyczek wyniosą od 2,5 do 15 mln zł. Oprocentowanie zostało ustalone na poziomie 0,5 proc. w skali roku, a okres spłaty może sięgać 15 lat. Dodatkowo przedsiębiorcy będą mogli skorzystać z karencji wynoszącej nawet 24 miesiące. Istotnym elementem jest również możliwość częściowego umorzenia pożyczki. W przypadku projektów z obszaru zielonej transformacji umorzenie może sięgnąć do 15 proc. wartości finansowania, natomiast dla projektów cyfrowych – do 5 proc.
 

Komentarz eksperta

Nowy Fundusz Pożyczkowy FENG wypełnia istotną lukę w systemie wsparcia dla przedsiębiorstw. Dotacje co do zasady są przeznaczone dla projektów bardziej ryzykownych. Preferencyjna pożyczka daje możliwość finansowania rozwiązań znanych na rynku, takich jak zakup robotów przemysłowych, maszyn do recyklingu czy systemów zarządzania produkcją. Warto jednak pamiętać, że instrumenty dłużne zwykle nie cieszą się dużym zainteresowaniem. Trudno dziś ocenić, czy pożyczka z niewielkim umorzeniem – i nieznanymi jeszcze jego warunkami – okaże się wystarczającą zachętą dla inwestorów w czasach geopolitycznej niepewności.