HRStacja

Nowa ustawa o języku polskim i NAWA wprowadza jedną z największych reform systemu egzaminacyjnego w ostatnich latach. Wejście w życie: 1 stycznia 2027 r. (częściowo wcześniej)

Co się zmienia?
Opłaty będą uzależnione od przeciętnego wynagrodzenia (6–9% w zależności od poziomu). To oznacza większą przewidywalność… ale też potencjalnie wyższe koszty.

Wchodzi wyraźny podział zdających
Granica 16 lat porządkuje system:

osoby ≥16 lat: poziomy A1–C2
osoby <16 lat: A1–B2
Po raz pierwszy wprowadzona jasna procedura – możliwość uzyskania duplikatu nawet do 25 lat.

Większe komisje egzaminacyjne
Przy rosnącej liczbie kandydatów system ma działać sprawniej – dodatkowy egzaminator na każde rozpoczęte 15 osób powyżej 30.

Wyższe wymagania dla ośrodków
Tylko instytucje z realnym doświadczeniem dydaktycznym i odpowiednią skalą działalności będą mogły organizować egzaminy.

Kluczowe pytania na najbliższe miesiące:

• jak zmiany wpłyną na dostępność egzaminów?
• czy ceny realnie wzrosną?
• czy skróci się czas oczekiwania na certyfikat?

Z perspektywy praktyki imigracyjnej – to zmiany, które mogą istotnie wpłynąć na ścieżki legalizacji pobytu i integracji cudzoziemców w Polsce.

Miesięczna kwota wpłaty wzrośnie do 3 887,31 zł za jednego „brakującego” pracownika z niepełnosprawnością. To efekt wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w I kwartale 2026 r. (9 562,88 zł).

W praktyce oznacza to, że:

• każda luka względem wymaganego 6% wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami będzie kosztować więcej,
• wzrost wpłat dotknie pracodawców zatrudniających co najmniej 25 pracowników, którzy nie osiągają tego wskaźnika,
• zmiana będzie obowiązywać w okresie czerwiec–sierpień 2026 r.

To kolejny przykład mechanizmu, w którym wzrost wynagrodzeń automatycznie przekłada się na rosnące obciążenia po stronie pracodawców.
Warto więc na bieżąco monitorować poziom zatrudnienia i jego strukturę – także w kontekście kosztów PFRON.

Wprowadzenie nowej funkcjonalności w systemie, która ułatwi pracodawcom zatrudniającym cudzoziemców realizację obowiązków. Od 1 czerwca 2026 pracodawcy będą mogli elektronicznie zgłaszać sytuacje, w których cudzoziemiec nie podjął pracy wskazanej w zezwoleniu lub przerwał bądź zakończył jej wykonywanie, elektronicznie na portalu praca.gov.pl. System również pozwoli na stosowne powiadomienia dla posiadaczy oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.

To ważny krok w kierunku usprawnienia komunikacji i zwiększenia przejrzystości procesów związanych z zatrudnianiem cudzoziemców.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, kontrole na granicach z Niemcami i Litwą zostały przedłużone o kolejne pół roku do 1 października 2026 r. Decyzja ma na celu ograniczenie nielegalnej migracji, presji migracyjnej oraz wzmocnienie bezpieczeństwa Polski.

Warto zaznaczyć, że kontrole obowiązują nieprzerwanie od lipca 2025 r. i przynoszą wymierne efekty, m.in:

• odnotowano kilkaset odmów wjazdu oraz liczne zatrzymania cudzoziemców próbujących nielegalnie przekroczyć granicę,
• ujawniono działalność przemytników oraz grup zajmujących się przerzutem ludzi.

Co mogą sprawdzić funkcjonariusze

• Dokumenty tożsamości (obowiązkowe),
• W uzasadnionych przypadkach: bagaż oraz pojazd,
• Wybrane pojazdy mogą zostać zatrzymane do kontroli w ramach selektywnego nadzoru prowadzonego przez Straż Graniczną i wspierające służby.

Każda osoba – niezależnie od wieku – musi posiadać ważny dowód osobisty lub paszport w formie fizycznej.

Dane PFRON za 2026 r. pokazują skalę zjawiska, obok której trudno przejść obojętnie.

👉 Luty 2026 r.: blisko 680 mln zł obowiązkowych wpłat (ujecie memoriałowe).

To już nie jest „techniczna opłata”, tylko realny i powtarzalny koszt dla biznesu. Tym bardziej że mechanizm jego wzrostu jest prosty: wskaźnik zatrudnienia + przeciętne wynagrodzenie = coraz wyższa cena każdego brakującego etatu.

A mimo to w wielu organizacjach PFRON nadal funkcjonuje „pomiędzy”.

👉 HR zatrudnia. Kadry raportują. Payroll liczy. Księgowość księguje.

I bardzo często nikt nie zarządza całością — ani wskaźnikiem, ani danymi, ani momentem reakcji.

Efekt?

Wpłata jest liczona dopiero na etapie deklaracji.

Decyzje są reaktywne, choć sam mechanizm jest w pełni przewidywalny.

Tymczasem PFRON działa jak każdy inny proces kosztowy: jeśli nie ma właściciela, zaczyna żyć własnym życiem — i konsekwentnie drożeć z kwartału na kwartał.

✅ Z mojego doświadczenia kluczowe nie są „rewolucje”, tylko podstawy:

• jedno miejsce odpowiedzialności,
• bieżący monitoring wskaźnika w trakcie miesiąca,
• spójne i regularnie weryfikowane dane wejściowe.

Skoro w 2026 r. PFRON liczony jest w setkach milionów miesięcznie, to nie jest już pytanie „czy to ważny temat”, tylko czy w organizacji ktoś realnie trzyma nad nim ster.

🔎 Według danych GUS w 2025 r. zgłoszono 66 733 osoby poszkodowane w wypadkach przy pracy (o 0,4% mniej niż rok temu). Jednocześnie wskaźnik wypadkowości wzrósł z 4,80 do 4,85 na 1000 pracujących.

I tu kluczowa perspektywa pracodawcy: „wypadkowość” to nie statystyka do szuflady, tylko realny czynnik kosztowy.

Dlaczego? Bo bezpośrednio przekłada się na składkę na ubezpieczenie wypadkowe.

📌 Z punktu widzenia składki wypadkowej szczególnie istotne są dane GUS pokazujące m.in.:
- wysoką wypadkowość w branżach o podwyższonym ryzyku (np. górnictwo, przetwórstwo, ochrona zdrowia),
- dominację nieprawidłowego zachowania pracownika jako przyczyny wypadków (41,9%),
- fakt, że najczęściej do wypadków dochodzi podczas poruszania się (37,8%),
oraz że 78,9% urazów dotyczy kończyn – czyli zdarzeń często możliwych do ograniczenia poprzez organizację pracy i prewencję.

💡 Każdy wypadek to nie tylko absencja. To także element, który pracuje na przyszłą wysokość składki wypadkowej, wpływa na ocenę ryzyka i w dłuższej perspektywie na koszty pracy po stronie pracodawcy. Dlatego analiza wypadkowości wg danych GUS to dziś nie tylko BHP, ale realny element zarządzania obciążeniami składkowymi.

Dokumenty pobytowe wydane przed 1 sierpnia 2021 r. tracą ważność 3 sierpnia 2026 r. zatem konieczna jest ich wymiana.

Obywatele UE posiadający zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu, osoby posiadające dokument potwierdzający prawo stałego pobytu wydane przed 01.08.2021 muszą wymienić swoje dotychczasowe dokumenty.

Po 3 sierpnia 2026 r. dokumenty sprzed 2021 roku stracą ważność, co może utrudnić m.in. legalizację pobytu, meldunek, dostęp do usług publicznych czy procedur administracyjnych.

Zachęcamy, aby nie odkładać tego na ostatnią chwilę – dostępne terminy są szybko rezerwowane przez innych interesantów

Od 1 maja 2026 roku nowe zasady liczenia stażu pracy obejmą również pracodawców prywatnych. Oznacza to istotne rozszerzenie katalogu okresów, które będą brane pod uwagę przy ustalaniu uprawnień pracowniczych.

Okresy, które zostaną doliczone do stażu:

• Umowy zlecenia i inne umowy o świadczenie usług – pod warunkiem, że były oskładkowane lub są odpowiednio udokumentowane.
• Prowadzenie działalności gospodarczej – w tym okresy korzystania z ulgi na start oraz zawieszenia działalności w celu opieki nad dzieckiem.
• Praca zarobkowa za granicą wykonywana na innej podstawie niż stosunek pracy – wystarczy ją udokumentować.

Zmiana jest systemowa i dotyczy dużej części rynku pracy.

Więcej szczegółów na blogu: Nowe zasady liczenia stażu pracy – zmiany dla sektora prywatnego od 1 maja 2026 r.

ZUS właśnie tam zostawił ważną informację na nowy rok składkowy.

Na kontach płatników w portalu eZUS pojawiły się zawiadomienia o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe na rok 2026/2027 (obowiązuje od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r.). I uwaga – nic nie przychodzi mailowo i nie trzeba nic potwierdzać. Informacja po prostu czeka na koncie płatnika.

📌 Gdzie dokładnie jej szukać?

Po zalogowaniu do eZUS:
➡️ Sprawy płatnika
➡️ Według tematyki
➡️ Inne
➡️ Pismo z ZUS

Zawiadomienie dostępne jest jako załącznik pod nazwą:

📄 „Zawiadomienie o stopie procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe”
(i nie wymaga potwierdzenia odbioru).

📌 Co jeszcze warto wiedzieć?

🔹 ZUS ustalił stopę tylko dla płatników, którzy złożyli ZUS IWA za lata 2023–2025.
🔹 Jeśli nie było kompletu IWA za trzy kolejne lata – stopę obowiązującą od 1 kwietnia 2026 r. trzeba ustalić samodzielnie.
🔹 Dla podmiotów zgłaszających do ubezpieczenia wypadkowego do 9 osób nadal obowiązuje zryczałtowana stawka 1,67%.

❗Dlaczego to szczególnie ważne z perspektywy pracodawcy?
Bo błędnie przyjęta stopa procentowa to nie tylko korekty dokumentów, ale bardzo często także wyższe koszty składek, które mogą obciążać pracodawcę przez cały rok składkowy.

Nowe przepisy rozszerzające uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) wejdą w życie 8 lipca 2026 r.Dzięki nim inspektorzy pracy otrzymają m.in. nowe kompetencje i narzędzia w zakresie ustalania stosunku pracy. Zmienią się także zasady przeprowadzania kontroli.

Po opublikowaniu ustawy, Główny Inspektor Pracy wystosował apel, aby wstrzymać się ze składaniem skarg do PIP dotyczących potencjalnego niezgodnego z prawem stosowania umów cywilnoprawnych. Jak wskazał, PIP ma 30 dni na rozpatrzenie skargi, co oznacza, że do skarg składanych teraz zastosowanie będą mieć dotychczasowe przepisy, które nie przewidują chociażby wydania przez inspektora polecenia zmiany umowy.

Jak czytamy dalej w komunikacie, „najbliższe trzy miesiące to także dobry moment dla przedsiębiorców, aby przed wejściem w życie nowych regulacji przeanalizowali poprawność polityki stosowania przez nich kontraktów cywilnoprawnych”.

Już od 27 kwietnia 2026 wchodzi w życie tak długo wyczekiwana aktualizacja MOS 2.0, która obejmuje między innymi zawężenie procedury legalizacyjnej dla cudzoziemców – wnioski o pobyt (z wyjątkami) będą od tego dnia wysyłane wyłącznie online; usprawnienia w procesie raportowania, nowe wymagania dotyczące kompletności danych oraz zmodyfikowany harmonogram przesyłania informacji. Warto upewnić się, że zespoły odpowiedzialne za obsługę systemu są przygotowane na zmiany, ponieważ aktualizacja może wpływać na bieżące procedury operacyjne.

Od 4 maja br. zacznie obowiązywać nowa wersja wytycznych #CUKR, wprowadzająca zmiany w zakresie klasyfikacji, sposobu raportowania oraz kontroli zgodności. Złożenie wniosku o wydanie karty pobytu CUKR możliwe będzie wyłącznie elektronicznie, gdy dane zamieszczone w rejestrze PESEL są kompletne. Zalecamy zweryfikować kompletność i aktualność danych już teraz.

Czy wiesz że? Powyższe procesy będą odbywać się za pośrednictwem Modułu Obsługi Spraw (MOS), żeby się zalogować należy posiadać Profil Zaufany, kwalifikowany lub podpis osobisty - będzie on wymagany też do podpisania wniosku.

Od 10 kwietnia 2026 r. w całej UE zaczyna w pełni obowiązywać nowy Entry/Exit System (EES) – cyfrowy system rejestracji wjazdów i wyjazdów obywateli państw trzecich podróżujących krótkoterminowo. System zastępuje ręczne stemplowanie paszportów i wprowadza obowiązkowe pobieranie danych biometrycznych (zdjęcie twarzy oraz odciski palców) przy pierwszym przekroczeniu granicy.

EES obejmuje 29 państw europejskich należących do strefy Schengen i ma na celu usprawnienie kontroli granicznych oraz zwiększenie bezpieczeństwa.

Dotyczy wszystkich osób spoza UE podróżujących do strefy Schengen na pobyt krótkoterminowy (do 90 dni w 180 dniach).
! System może początkowo powodować wydłużenie czasu kontroli granicznej, zwłaszcza na lotniskach

Nowe przepisy rozszerzające uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) wejdą w życie 8 lipca 2026 r. Dzięki nim inspektorzy pracy otrzymają m.in. nowe kompetencje i narzędzia w zakresie ustalania stosunku pracy. Zmienią się także zasady przeprowadzania kontroli.

Po opublikowaniu ustawy, Główny Inspektor Pracy wystosował apel, aby wstrzymać się ze składaniem skarg do PIP dotyczących potencjalnego niezgodnego z prawem stosowania umów cywilnoprawnych. Jak wskazał, PIP ma 30 dni na rozpatrzenie skargi, co oznacza, że do skarg składanych teraz zastosowanie będą mieć dotychczasowe przepisy, które nie przewidują chociażby wydania przez inspektora polecenia zmiany umowy.

Jak czytamy dalej w komunikacie, „najbliższe trzy miesiące to także dobry moment dla przedsiębiorców, aby przed wejściem w życie nowych regulacji przeanalizowali poprawność polityki stosowania przez nich kontraktów cywilnoprawnych”.

Więcej o tym we wpisie: Reforma PIP: ustawa podpisana, ale ze znakiem zapytania

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację dotyczącą Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Jednocześnie zdecydował o skierowaniu jej do Trybunału Konstytucyjnego. Nowelizacja znacząco wzmacnia rolę inspektorów pracy w kontroli form zatrudnienia. Jest jednym z kamieni milowych w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

Co to oznacza w praktyce dla pracodawców?

• Większe ryzyko zakwestionowania modelu współpracy. Szczególnie w przypadku długotrwałych relacji B2B lub zleceń o charakterze etatowym.
• Kontrole będą bardziej „decyzyjne”, nie tylko doradcze. PIP zyskuje realny wpływ na formę zatrudnienia, nie tylko możliwość rekomendacji.
• Potencjalne konsekwencje finansowe. Zmiana umowy może oznaczać konieczność zapłaty zaległych składek i świadczeń pracowniczych.
• Postępowania odwoławcze = czas i koszty.

Decyzja PIP nie będzie natychmiast wykonalna – obowiązuje dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu.

Więcej o tym we wpisie: Nowelizacja ustawy o PIP uchwalona – wzrosną uprawnienia inspektorów