Właśnie opublikowano uzasadnienie ważnego dla polskich marynarzy wyroku, który 15 grudnia 2025 r. wydał Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów (sygn. II FSK 785/22). Orzeczenie to rozwiewa wieloletnie wątpliwości dotyczące stosowania polsko‑norweskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz prawa do ulgi abolicyjnej.

Wyrok ten jest bezpośrednią odpowiedzią na pytania zarysowane w naszym wpisie sprzed niespełna roku – zwłaszcza na to, czy brak faktycznego opodatkowania w Norwegii wyłącza stosowanie umowy i ulgi abolicyjnej w Polsce. NSA odpowiada jednoznacznie: nie wyłącza.

Umowa działa nawet wtedy, gdy Norwegia nie pobiera podatku

NSA potwierdził, że art. 14 ust. 3 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Norwegią ma zastosowanie niezależnie od tego, czy w Norwegii pobrano podatek. Jeśli marynarz spełnia warunki umowy, to przepisy umowne obowiązują. Brak poboru podatku na skutek zwolnienia, decyzji administracyjnych lub specyfiki norweskich przepisów nie pozbawia podatnika prawa do skorzystania z metody unikania podwójnego opodatkowania w Polsce.

Ulga abolicyjna pozostaje dostępna

Skoro umowa ma zastosowanie, marynarz – jako polski rezydent podatkowy – może korzystać z ulgi abolicyjnej, jeśli spełnia ustawowe warunki. NSA zakwestionował dotychczasową praktykę organów podatkowych, które uzależniały możliwość zastosowania ulgi od faktycznej zapłaty podatku za granicą.

Pojęcie „podmiotu eksploatującego statek” – kluczowe rozstrzygnięcie

Aby umowa mogła mieć zastosowanie, konieczne jest ustalenie, czy statek jest eksploatowany przez norweskie przedsiębiorstwo. NSA uznał, że decydujące jest faktyczne władztwo operacyjne: podejmowanie decyzji o trasach rejsu, przewożonym ładunku i kluczowych aspektach działalności przewozowej. Kwestie techniczne, kadrowe czy obsługowe mają znaczenie drugorzędne.

Postanowienie sygnalizacyjne – ważny sygnał dla fiskusa

Ponadto NSA skierował do Ministra Finansów postanowienie sygnalizacyjne, wskazując na istotne błędy w dotychczasowej interpretacji przepisów umownych przez organy podatkowe. Tym samym sąd dostrzegł, że problem ma charakter systemowy, a nie jednostkowy.

Wnioski praktyczne

Wyrok stabilizuje sytuację podatkową marynarzy pracujących na statkach eksploatowanych przez norweskie przedsiębiorstwa. Organy podatkowe powinny stosować wykładnię NSA w bieżących sprawach, a podatnicy – powoływać się na wyrok i gromadzić dowody potwierdzające faktyczne eksploatowanie statku przez podmiot norweski.

Zapraszamy do kontaktu z Crido, jeśli chcieliby Państwo przeanalizować swoją sytuację podatkową lub dokonać korekt rozliczeń podatkowych za poprzednie lata.