Nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych czy też wypełnianiu formalnych obowiązków typu złożenie deklaracji są, szczególnie w dużych organizacjach, nieuniknione. Co do zasady, mogą one skutkować odpowiedzialnością karną skarbową – a więc odpowiedzialnością konkretnej osoby fizycznej, której działanie lub zachowanie było przyczyną wspomnianych nieprawidłowości.

(Dalsza część artykułu pod materiałem wideo)

Zobacz film: Sporne środy: Jak skutecznie i bezpiecznie skorygować deklarację

Jak skorygować deklarację – webinar z cyklu Sporne Środy

Jak bezpiecznie skorygować deklarację podatkową i uniknąć ryzyka sankcji? Zobacz nagranie webinaru z cyklu Sporne Środy, w którym ekspertki CRIDO – Alicja Sarna i Aleksandra Plichta – wyjaśniają, kiedy i jak złożyć korektę, aby była skuteczna i nie rodziła negatywnych konsekwencji. Praktyczne wskazówki, aktualne schematy działań organów oraz przykłady z życia.

Teoretycznie, nie każdy błąd w rozliczeniach podatkowych powinien powodować konsekwencje na gruncie kodeksu karnego skarbowego – odpowiedzialność ta jest bowiem oparta o znamię umyślności, tj. należy wykazać, że sprawca chciał doprowadzić do powstania zaległości podatkowej lub też popełnienia innego czynu (np. posłużenia się nierzetelną fakturą), albo przynajmniej na taki skutek się godził. W praktyce obserwujemy, że umyślność jest przez urzędy skarbowe lub urzędy celno-skarbowe (prowadzące postępowanie przygotowawcze) zakładana z góry.

Co więcej, pomimo formalnego obowiązku ustalenia czyje działanie doprowadziło do popełnienia czynu zabronionego, organy prowadzące postępowanie karne skarbowe niejednokrotnie zatrzymują się w swoich poszukiwaniach na osobach, które podpisały deklarację lub ją sporządziły.

Ponieważ konsekwencje błędów w rozliczeniach podatkowych czy też wypełnianiu formalnych obowiązków mogą być znaczące i obejmować konieczność zapłaty nawet wielomilionowej grzywny, a także wpis do rejestru skazanych, czy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej lub zajmowania określonych stanowisk, warto zadbać o to, aby zminimalizować ryzyko pociągnięcia członków zarządu lub kluczowych pracowników do odpowiedzialności karnej skarbowej.

Po pierwsze, dobrze jest posiadać wewnętrzne procedury dotyczące obowiązków podatkowych, tak aby móc wykazać kto rzeczywiście odpowiada za dane uchybienie (a może to nie być księgowość, a np. dział zakupów czy logistyka). Posiadanie procedur ma tę dodatkową zaletę, że minimalizuje ryzyko przypisania umyślności (a co za tym idzie odpowiedzialności w ogóle) – skoro bowiem dana osoba działała zgodnie ze wskazaniami spółki, w przekonaniu o legalności podjętych czynności to nie sposób zarzucać jej zamiar popełnienia  czynu zabronionego.

Po drugie, w sytuacji gdy sama spółka dostrzeże błąd w rozliczeniach (wypełnianiu obowiązków formalnych) warto jest złożyć korektę deklaracji (o jej skutkach pisaliśmy na blogu Korekta deklaracji – o czym pamiętać? - CRIDO), a gdy deklaracja nie została złożona – dopełnić tego obowiązku wraz z tzw. czynnym żalem.

Warto przy tym pamiętać, że czynny żal będzie skuteczny tylko wówczas, gdy zostanie złożony w czasie, gdy organ nie ma jeszcze wyraźnie udokumentowanej wiadomości o uchybieniu. Ważna jest zatem właściwa kolejność składania – najpierw czynny żal, potem zaległa deklaracja (nigdy odwrotnie).

Kolejną rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę jest skład osób podpisujących czynny żal. Warto zadbać o to, aby byli to wszyscy, którzy potencjalnie mogą odpowiadać za dane uchybienie – tak, aby złożenie czynnego żalu przez jedną osobę nie otworzyło organom drzwi do ukarania innej.

Prawo karne skarbowe powinno chronić system finansów publicznych przed świadomymi nadużyciami, a nie karać za każdy błąd czy niedopatrzenie. Dlatego tak ważne jest, aby przedsiębiorcy, menedżerowie i pracownicy działów finansowych działali w sposób nie tylko zgodny z przepisami, ale także świadomy ryzyk jakie niesie ze sobą brak procedur i odpowiednich reakcji. Budowanie kultury zgodności i odpowiedzialności wewnątrz organizacji jest najlepszą gwarancją uniknięcia najpoważniejszych konsekwencji.

Zapoznaj się z pełną ofertą: Postępowania podatkowe i spory sądowe