Korekta cen transferowych (korekta TP) to narzędzie, które pozwala podatnikom dostosować rozliczenia pomiędzy podmiotami powiązanymi do wysokości zgodnej z zasadą ceny rynkowej. Choć sama instytucja korekty cen transferowych funkcjonuje w praktyce od lat, jej stosowanie nadal budzi wiele pytań, nie tylko w odniesieniu do przepisów ustaw o podatkach dochodowych ale również na gruncie VAT.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że linie interpretacyjne w tym obszarze nie są spójne, co wymaga ostrożności i indywidualnego podejścia.

(Dalsza część artykułu pod materiałem wideo)

Zobacz film: Ceny transferowe – rozmowy (nie)kontrolowane. Czyli o postępowaniu z organem podatkowym. Część I.

Zapraszamy na pierwszą część rozmowy na temat cen transferowych w kontekście kontaktów z organami podatkowymi. Nasi eksperci skupiają się na praktycznym aspekcie takich kontaktów i zagadnieniach, z którymi najczęściej mają do czynienia podatnicy w przypadku cen transferowych.

Korekta TP w świetle przepisów CIT i PIT

Zgodnie z art. 11e ustawy o CIT oraz art. 23q ustawy o PIT, podatnik może dokonać korekty cen transferowych poprzez zmianę wysokości przychodów lub kosztów uzyskania przychodów, jeśli spełnione są łącznie określone warunki:

  • w transakcjach kontrolowanych realizowanych przez podatnika w trakcie roku podatkowego ustalone zostały warunki, które ustaliłyby podmioty niepowiązane;
  • nastąpiła zmiana istotnych okoliczności mających wpływ na ustalone w trakcie roku podatkowego warunki lub znane są faktycznie poniesione koszty lub uzyskane przychody będące podstawą obliczenia ceny transferowej, a zapewnienie ich zgodności z warunkami, jakie ustaliłyby podmioty niepowiązane, wymaga dokonania korekty cen transferowych;
  • w momencie dokonania korekty podatnik posiada oświadczenie podmiotu powiązanego lub dowód księgowy potwierdzające dokonanie przez ten podmiot korekty cen transferowych w tej samej wysokości co podatnik;
  • istnieje podstawa prawna do wymiany informacji podatkowych z państwem, w którym podmiot powiązany, o którym mowa w pkt 3, ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd.

Ministerstwo Finansów opublikowało również objaśnienia podatkowe, które precyzują, że w przypadku korekty in minus konieczne jest spełnienie wszystkich powyższych warunków. Korekta in plus może być dokonana przy spełnieniu dwóch pierwszych.

Korekta TP co do zasady obejmuje rozliczenia za zakończony rok podatkowy. Nie oznacza to jednak, że nie można jej dokonywać wcześniej – możliwe są korekty po zakończeniu innych okresów rozliczeniowych, np. miesięcznych czy kwartalnych. Przepisy nie wskazują wprost, w jakim terminie należy dokonać korekty, co daje podatnikom pewną elastyczność – pod warunkiem, że korekta spełnia ustawowe warunki i jest odpowiednio udokumentowana.

Co istotne, w przypadku cen transferowych znaczenie ma nie tyle forma dokumentu księgowego, którym zostanie udokumentowana korekta (może to być np. nota księgowa czy faktura korygująca), ile sens ekonomiczny transakcji, w tym profil funkcjonalny stron – czyli to, jaką funkcję pełnią strony transakcji, jakie ryzyka ponoszą i jakie aktywa angażują w ramach transakcji, do której ma być zastosowana korekta TP.

Korekta TP w odpowiedzi na zmienne warunki

Korekta dokonana w celu zapewnienia zgodności z zasadą ceny rynkowej nie stanowi odrębnego zdarzenia gospodarczego w rozumieniu regulacji z zakresu cen transferowych. To element rozliczeń pomiędzy podmiotami powiązanymi, który służy dostosowaniu wcześniej ustalonych warunków transakcji do poziomu rynkowego. Ponadto korekta TP ma charakter retrospektywny – odnosi się do rozliczeń dokonanych w przeszłości i wpływa na wysokość już osiągniętych przychodów lub poniesionych kosztów. Nie obejmuje natomiast zmian cen transferowych na potrzeby kolejnych okresów, takich jak np. aktualizacja cenników na przyszłość.

Istotą korekty TP jest urynkowienie transakcji, dla której warunki – choć pierwotnie ustalone jako zgodne z zasadą ceny rynkowej (ex ante) – w świetle rzeczywistych danych (ex post) okazały się nierynkowe. Taka niezgodność nie może wynikać z typowego ryzyka gospodarczego. Musi być efektem istotnych zmian okoliczności lub zastosowania modelu kalkulacji opartego na danych budżetowanych, które po zakończeniu roku wymagają korekty w oparciu o dane rzeczywiste.

VAT – czy korekta TP podlega opodatkowaniu?

Czy korekta TP podlega VAT? To zależy. Jeśli dotyczy konkretnej transakcji (np. dostawy lub usługi) – może podlegać. Jeśli jednak ma charakter ogólnej korekty rentowności, zwykle pozostaje poza zakresem VAT. Temat zyskuje na znaczeniu w świetle spraw TSUE, m.in. Arcomet i Stellantis.

Więcej o tym zagadnieniu przeczytasz tutaj:  VAT od korekt TP – co przyniesie orzecznictwo TSUE?

Podsumowanie

Korekta cen transferowych to nie tylko techniczne dostosowanie rozliczeń, ale przede wszystkim narzędzie wspierające zgodność z zasadą ceny rynkowej w dynamicznym otoczeniu gospodarczym. W szczególności, gdy planowanie budżetowe staje się wyzwaniem, a warunki rynkowe szybko się zmieniają, korekta cen transferowych może pomóc w utrzymaniu zgodności rozliczeń z rzeczywistością biznesową i zasadą ceny rynkowej. Dlatego rekomendujemy świadome podejście do mechanizmu korekty cen transferowych – zarówno w kontekście wdrażania nowych modeli rozliczeń, jak i weryfikacji tych już funkcjonujących. Szczególnie istotne jest sprawdzenie, czy przyjęte rozwiązania odpowiadają rzeczywistemu przebiegowi transakcji, uwzględniają zmienność rynkową oraz rolę poszczególnych podmiotów w łańcuchu wartości. Korekta cen transferowych może być skutecznym narzędziem, ale jej efektywne zastosowanie wymaga starannego zaplanowania, odpowiednich zapisów umownych i bieżącego monitorowania.