Opinia zabezpieczająca ma dawać podatnikom komfort - jeżeli Szef KAS potwierdzi, że do planowanej reorganizacji nie będzie miała zastosowania klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania (GAAR), ryzyko podatkowe istotnie maleje. Najnowsza decyzja odmowna pokazuje jednak, że nie każda reorganizacja przejdzie taką weryfikację. 

(Dalsza część artykułu pod materiałem wideo)

Zobacz film: Istotne zmiany legislacyjne i kierunki orzecznicze w CIT na 2026 r.

Poznaj kluczowe zmiany w CIT od 2026 roku. Eksperci CRIDO omawiają reorganizacje, amortyzację, JPK-CIT i nowe obowiązki podatników.

W sprawie chodziło o sekwencję działań, w której jedna ze spółek objęła akcje Y S.A. za wkład pieniężny w wyokości 25 mln zł, a następnie zbyła je do Y S.A. w celu dobrowolnego umorzenia - bez wynagrodzenia. Efekt ekonomiczny był prosty: 25 mln zł wkładu zostaje w Y S.A., natomiast wnoszący ten wkład w wyniku umorzenia przestaje już być akcjonariuszem. 

Z perspektywy podatkowej różnica pomiędzy wniesieniem wkładu i umorzeniem a prostą darowizną jest zasadnicza. Darowizna np. środków, co do zasady, generuje po stronie obdarowanego opodatkowane przysporzenie w CIT. Podczas gdy wniesienie wkładu pieniężnego i kolejno umorzenie udziałów/akcji bez wynagrodzenia - w typowym ujęciu - nie jest opodatkowane. 

Szef KAS uznał jednak, że w omawianej sprawie umorzenie bez wynagrodzenia pełni w istocie rolę quasi darowizny, tylko przeprowadzonej w bardziej złożony sposób. Organ zwrócił uwagę m.in. na brak racjonalności ekonomicznej operacji (duża kwota wkładu przy marginalnym udziale w kapitale, a następnie jego zbycie bez wynagrodzenia), sztuczność działania, bowiem taki sam rezultat można było osiągnąć prościej, bez budowania wieloetapowego łańcucha czynności, sprzeczność z celem przepisów poprzez brak wystąpienia opodatkowania w spółce akcyjnej z tytułu nieodpłatnego otrzymania środków pieniężnych. W konsekwencji, organ uznał, iż działanie Wnioskodawców motywowane było uzyskaniem korzyści podatkowej, nie zaś względami gospodarczymi, i odmówił wydania opinii zabezpieczającej.  

Wniosek jest czytelny: umorzenie bez wynagrodzenia, zwłaszcza gdy w tle mamy realny transfer wartości, może zostać potraktowane przez organy nawet jako darowizna „w przebraniu”. Oczywiście organ znacznie uprościł rolę argumentów biznesowych wskazanych przez wnioskodawców jako uzasadnienie takiej sekwencji zdarzeń. Niemniej, dowodzi to, że w takich projektach rola doradcy podatkowego jest kluczowa - pomaga nie tylko określić skutki podatkowe, ale przede wszystkim dobrać bezpieczną formę dokapitalizowania, zbudować spójne uzasadnienie biznesowe i ograniczyć ryzyko, że organ sprowadzi całą reorganizację do jednego zdania: „to konstrukcja pod brak podatku”.