Regulacja EUDR (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 dotyczące produktów niepowodujących wylesiania) przechodzi obecnie w kolejny etap wdrażania. Ostatnie tygodnie przyniosły istotne zmiany zarówno na poziomie unijnym, jak i krajowym - które mają bezpośredni wpływ na zakres obowiązków przedsiębiorców objętych EUDR.

Kluczowe obszary projektu ustawy wdrażającej EUDR

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został długo oczekiwany projekt ustawy krajowej wdrażającej EUDR [1]. Projekt znajduje się obecnie na etapie konsultacji publicznych w ramach rządowego procesu legislacyjnego.

Projekt ustawy reguluje w szczególności:

  • wskazanie organów odpowiedzialnych za nadzór nad przestrzeganiem obowiązków EUDR w Polsce,
  • zasady kontroli przedsiębiorców objętych regulacją,
  • katalog kar i sankcji za naruszenie przepisów EUDR,
  • obowiązki dokumentacyjne, które – co wymaga podkreślenia – wykraczają poza literalną treść rozporządzenia unijnego i mogą istotnie zwiększyć obciążenia administracyjne po stronie firm.

Zakres tych regulacji będzie miał bezpośredni wpływ na poziom ryzyka regulacyjnego oraz koszty zgodności (compliance) po stronie przedsiębiorców. Warto przypomnieć, że EUDR dotyczy każdego podmiotu, który będzie wprowadzać do obrotu lub udostępniać na rynku unijnym, a także wywozić z terytorium Unii określone produkty z takich towarów jak: bydło, kakao, kawa, olej palmowy, kauczuk, soja i drewno (np. importerów, producentów, dystrybutorów). Dla znacznej części przedsiębiorców nowe obowiązki zaczną obowiązywać już od 30 grudnia 2026 r.

Jak zmienia się zakres EUDR?

Równolegle do prac legislacyjnych w Polsce Komisja Europejska podejmuje działania zmierzające do modyfikacji ram EUDR na poziomie unijnym - do których została zobowiązana w grudniu 2025 r.

W ostatnich tygodniach Komisja:

  • przedstawiła projekt aktu delegowanego w sprawie zakresu produktów i towarów objętych rozporządzeniem.
  • opublikowała nowe wersje wytycznych do EUDR,
  • zaktualizowała pakiet pytań i odpowiedzi (Q&A) dotyczących stosowania przepisów.

Trudno o jednoznaczną ocenę konkluzji tych dokumentów - z jednej strony planowane są pewne uproszczenia i wyłączenia z zakresu raportowania EUDR, a z drugiej do listy produktów objętych tą regulacją planuje się dodać nowe pozycje, np.

  • kawę rozpuszczalną,
  • oleochemiczne pochodne oleju palmowego, w szczególności alkohole tłuszczowe oraz ich estry, wykorzystywane jako półprodukty w wielu sektorach przemysłu, w tym przemysłu kosmetycznego, chemicznego (np. sklasyfikowane pod kodami CN 290516, 29051700, 29051900),
  • mydło zawierające lub wytworzone z użyciem oleju palmowego (sklasyfikowane pod kodami CN 340111, 340120).

Jednocześnie aktualna wersja objaśnień Komisji zawiera szereg nowych treści, z którymi trzeba się zapoznać, aby prawidłowo zidentyfikować swoje obowiązki na gruncie EUDR. Należy przy tym pamiętać, że w świetle regulacji EUDR rola i obowiązki przedsiębiorcy w przypadku nabycia lub sprzedaży określonych produktów nie zawsze będą jednakowe, w praktyce oznacza to konieczność dokładnej analizy łańcucha dostaw, klasyfikacji produktów oraz ustalenia roli przedsiębiorstwa (np. w zależności od tego, od kogo i skąd surowce są pozyskiwane, obowiązki przedsiębiorcy będą się zmieniać).

Co dalej?

Dla przedsiębiorców najbliższy okres jest szczególnie wymagający – konieczne jest bowiem śledzenie nie tylko krajowego procesu legislacyjnego (aby odpowiednio przygotować się na krajowe wymogi), ale również dynamicznie zmieniających się propozycji legislacyjnych Komisji Europejskiej.

W związku z tym zapraszamy na nasz webinar, na którym omówimy najnowsze propozycje zmian do EUDR i ich praktyczne konsekwencje. Webinar odbędzie się 16 czerwca o godz. 10:00, a rejestracja jest dostępna na stronie: Webinar: EUDR – co wiemy na dziś? - CRIDO.

Zapraszamy również do indywidualnego kontaktu, jeżeli chcieliby Państwo omówić wpływ zmian w przepisach EUDR oraz praktyki ich stosowania na Państwa działalność.

***

[1] Projekt ustawy o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami powodującymi wylesianie oraz degradację lasów (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12409050)